Οι βλάβες που προκαλεί ο ήλιος στο δέρμα μας συμβαίνουν ακόμα και κατά τη διάρκεια των καθημερινών μας δραστηριοτήτων όταν η ηλιοφάνεια δεν είναι τόσο έντονη, όσο όταν βρισκόμαστε στην παραλία. Ακόμα η έμμεση έκθεση στο φως μέσω αντανακλάσεων ή ορισμένων κτηρίων είναι πολύ επικίνδυνη, ενώ διαπερνά και το λεπτό ρουχισμό. Επιπρόσθετα, κατά τη διάρκεια, μίας κρύας ή συννεφιασμένης μέρας, οι επικίνδυνες υπεριώδεις ακτίνες εξακολουθούν να παίρνουν μέσα από τα σύννεφα και να ανακλώνται στην άμμο, στο νερό ή στο χιόνι.
Τα διαφορετικά μήκη κύματος της ηλιακής ακτινοβολίας έχουν και διαφορετική επίδραση στο ανθρώπινο δέρμα. Η υπεριώδης ακτινοβολία η οποία μας ενδιαφέρει περισσότερο, διαιρείται σε δυο περιοχές:
1. την UVA περιοχή: αυτή αναφέρεται σαν ακτινοβολία μεγάλου μήκους κύματος (320-400nm) αλλά χαμηλής ενέργειας. Φτάνει σχετικά εύκολα και ανεμπόδιστα στην επιφάνεια της γης, παραμένει πρακτικά αμετάβλητη κατά τη διάρκεια του έτους και δεν μειώνεται με την αύξηση του γεωγραφικού πλάτους. Η ακτινοβολία αυτής της περιοχής διεισδύει βαθιά μέσα στο ανθρώπινο δέρμα και φτάνει μέχρι το χόριο. Εκεί προκαλεί βλάβες στους ιστούς του κολλαγόνου, με αποτέλεσμα τη μείωση της ελαστικότητας και της απαλής υφής του δέρματος και την πρόωρη γήρανση. Η περιοχή αυτή θεωρείται υπεύθυνη για το άμεσο μαύρισμα του δέρματος χωρίς να έχει προηγηθεί φλεγμονή, που είναι αποτέλεσμα της οξείδωσης της λευκό-μορφής της μελανίνης, η οποία ήδη υπάρχει στην επιφάνεια του δέρματος.
2. Την UVB περιοχή: αυτή περιλαμβάνει σχετικά μικρά μήκη κύματος (290-320nm) αλλά υψηλής ενέργειας. Η ακτινοβολία αυτής της περιοχής αυξάνεται κατά τους καλοκαιρινούς μήνες και φτάνει στο μέγιστό της τις μεσημεριανές ώρες, ενώ η διείσδυση στο δέρμα σταματά στην επιδερμίδα, δηλαδή πριν το χόριο. Επίσης είναι υπεύθυνη για την πρόκληση εγκαύματος, αντιδράσεων ερεθισμού και οδηγεί στο σχηματισμό της μελανίνης και στο μαύρισμα.
Οι βλάβες που προκαλεί ο ήλιος στο δέρμα μας:
Οι επιδερμίδα ενός εκτεθειμένου στον ήλιο δέρματος είναι στην ουσία είκοσι φορές παχύτερη από αυτή ενός προστατευμένου.
Μειώνεται ο αριθμός των ανοσοκυττάρων (κύτταρα του Langerhans).
Οι ακτίνες UVA εισχωρούν στο χόριο και προκαλούν μη φυσιολογική υπερπαραγωγή κολλαγόνου, οι οποίες γίνονται παχιές και μπερδεμένες. Η ελαστίνη παχαίνει επίσης. Τα τοιχώματα των αιμοφόρων αγγείων διαστέλλονται και πιθανώς επιβλαβή φλεγμονώδη κύτταρα συσσωρεύονται μέσα τους.
Το ηλιακό φως καταστρέφει επίσης, το γενετικό υλικό των αναπτυσσόμενων κυττάρων, δημιουργώντας μεταλλαγές που μπορούν να οδηγήσουν σε κηλίδες γήρανσης και σε ηλιακές κηλίδες ή ακτινικές υπερκερατώσεις, κάποιες από τις οποίες μπορεί να εξελιχθούν σε καρκίνο του δέρματος.
το ηλιακό φως δημιουργεί ελεύθερες ρίζες που καταστρέφουν τα λιπίδια των κυτταρικών τοιχωμάτων, προκαλώντας απώλεια νερού και φλεγμονή.
Επιλέξτε το σωστό αντηλιακό
Ο δείκτης προστασίας που αναγράφεται πάνω στα αντηλιακά προϊόντα δείχνει ότι το άτομο που χρησιμοποιεί το προϊόν μπορεί να εκτίθεται στον ήλιο τόσο περισσότερο χρονικό διάστημα όσο είναι ο δείκτης SPF και να έχει το ίδιο αποτέλεσμα όπως χωρίς το προϊόν. Δηλαδή αν ένα άτομο αναπτύσσει ερύθημα μετά από 15 λεπτά από την έκθεση στον ήλιο, το άτομο αυτό χρησιμοποιώντας ένα αντηλιακό με δείκτη προστασίας 4 θα μπορέσει να παραμένει στο ήλιο 4 x15 = 60 λεπτά αναπτύσσοντας ερύθημα της ίδιας έντασης όπως θα ανέπτυσσε χωρίς το προϊόν. Θυμηθείτε ότι ο δείκτης SPF έχει μικρή άμυνα απέναντι στις ακτίνες UVA. Ακόμη δεν έχει γίνει αποδεκτή καμία διεθνής κλίμακα προστασίας απ΄τις ακτίνες UVA. Προς το παρόν πρέπει να βασιστούμε στον όρο "ευρέως φάσματος".
Το πρώτο κριτήριο της επιλογής, σας πρέπει να είναι το ευρύ φάσμα, δηλαδή ότι το αντιηλιακό περιλαμβάνει συστατικά που απορροφούν ή σταματούν τόσο της ακτίνες UVA, όσο και τις UVB. Το προϊόν που θα επιλέξετε μπορεί να είναι ένα φυσικό φράγμα που θα περιέχει οξείδιο ψευδαργύρου ή διοξείδιο τιτανίου για να ανακλά ή να διαχέει τις ακτίνες UVB και UVA και όχι να τις αφήνει να διαπερνούν το δέρμα.
Εκτός από την χρήση αντηλιακού προϊόντος, ενισχύστε τη φυσική άμυνα του οργανισμού σας απέναντι στην ηλιακή ακτινοβολία με την πρόσληψη τροφών όπως: καρότα, ντομάτα, πεπόνι, βερίκοκα, σταφύλια, μπρόκολα, ραπανάκια, πράσινο τσάι.
Επίσης κρίνεται εντελώς απαραίτητη η χρήση καλής ποιότητας γυαλιών ηλίου και καπέλου.
